Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim mengecam keras tindakan Menteri Besar Negeri Sembilan, Datuk Ismail Lasim, bersama Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (Exco) yang cuba menyingkirkan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan, Tuanku Muhriz Tuanku Munawir, daripada takhta. Beliau menggambarkan tindakan itu sebagai “biadap dan tidak bertamadun.”
Berucap kepada media semasa dalam perjalanan menaiki kereta api berkelajuan tinggi dari Shanghai ke Hangzhou, Anwar berkata, “Menteri Besar dan Exco yang membuat keputusan ini — ini adalah tindakan biadap, tidak bertamadun, dan saya membantah keras.” Beliau turut mempersoalkan, “Sejak bila mereka mempunyai mandat untuk mempersoalkan kedudukan Raja?”
Siapa yang berkuasa? Anwar menegaskan bahawa hanya Undang Luak yang berhak membuat keputusan berkaitan kedudukan Raja. Namun begitu, beliau turut menjelaskan bahawa keputusan tersebut mesti dibuat mengikut prosedur yang ditetapkan, dan tanggungjawab kerajaan persekutuan adalah untuk memastikan integriti institusi tersebut dipertahankan.
“Institusi Raja-Raja Melayu wajar dipertahankan, bukan dirobohkan,” tegas Anwar, sambil menambah, “Jika sekiranya ini menjadi preseden — di mana seorang Menteri Besar dan Exco boleh membuat keputusan sebegini dengan begitu mudah — dari mana mereka belajar cara sebegini?”
Adakah kerajaan persekutuan tidak campur tangan? Anwar menegaskan semula pendirian bahawa kerajaan persekutuan tidak campur tangan dalam urusan Raja-Raja Melayu. Namun pada masa yang sama, beliau menjelaskan bahawa tanggungjawab kerajaan persekutuan adalah untuk memastikan keselamatan negara dan integriti institusi terpelihara, serta memastikan segala tindakan pentadbiran negeri dilaksanakan selaras dengan Perlembagaan dan peraturan yang ditetapkan. Beliau turut menegaskan bahawa sebagai Ketua Eksekutif negara, Perdana Menteri tidak boleh mempengaruhi keputusan yang dibuat oleh Majlis Raja-Raja.
Latar belakang: Menteri Besar Ismail Lasim sebelum ini mengumumkan bahawa perisytiharan untuk menyingkirkan Tuanku Muhriz telah disokong sebulat suara oleh Exco negeri. Tindakan ini mendapat bantahan hebat bukan sahaja dalam kalangan rakyat negeri, malah turut dikecam oleh ahli-ahli UMNO sendiri. Seorang ahli kanan UMNO di Seremban mempersoalkan, “Kenapa dia orang ni nak mati-mati tukar YDP? Mesti ada udang di sebalik batu.”
