Krisis perlembagaan di Negeri Sembilan memasuki fasa baharu selepas Yang di-Pertuan Besar, Tuanku Muhriz Tuanku Munawir, secara mengejut membatalkan pelantikan ahli-ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (MMKN). Ekoran itu, Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim, Timbalan Perdana Menteri Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi, dan Menteri Besar Negeri Sembilan Datuk Ismail Lasim bergegas ke istana pada petang semalam untuk mengadap Tuanku, menurut laporan Bernama.
Kenapa Tuanku marah? Menurut kenyataan pihak istana, ahli-ahli Exco yang mengangkat sumpah jawatan pada 7 Ogos didapati melanggar sumpah dan ikrar taat setia tersebut menerusi tindakan dan kenyataan mereka pada 15 September. Dengan merujuk kepada Perkara 38(5) Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959, pelantikan mereka dibatalkan serta-merta. Ekoran itu, Menteri Besar kini dikehendaki mengemukakan senarai calon Exco yang baharu untuk perkenan Tuanku.
Adakah ini sekadar isu pentadbiran, atau pertembungan politik yang lebih besar? Di sebalik krisis ini, laporan menunjukkan ia berkait rapat dengan pertarungan takhta dan politik parti. Menurut kenyataan empat Undang Yang Empat (ketua adat), Menteri Besar Ismail Lasim didakwa menandatangani perisytiharan untuk memecat Tuanku Muhriz pada 3 Ogos — sehari selepas beliau sendiri mengangkat sumpah taat setia kepada Tuanku — dalam satu mesyuarat yang turut dihadiri pemimpin tertinggi UMNO. Pada masa sama, Tunku Aminuddin, Naib Presiden PKR (parti Anwar sendiri), didakwa dicalonkan sebagai kandidat alternatif untuk takhta tersebut.
Kerajaan Persekutuan lwn Istana: Apa pendirian sebenar Anwar? Secara terbuka, Anwar kelihatan menyokong kedudukan Tuanku. Beliau menegaskan, “Apa yang penting kepada kita sekarang ialah kedudukan Raja tidak terjejas, dan kita berdoa Raja dapat kekal bersemayam di istana serta menjalankan tugas dengan baik.” Namun pada masa sama, dilaporkan pimpinan UMNO — dipengerusikan Zahid — memberi Ismail Lasim tempoh tiga bulan untuk menyelesaikan kemelut ini, sambil turut mengambil kira faedah politik menjelang pilihan raya negeri Melaka dan pilihan raya umum akan datang. Ini bercanggah dengan kenyataan awam Anwar bahawa kerajaan pusat “tidak akan campur tangan” dalam isu Raja.
Selepas pertemuan yang hampir sejam itu, tiada sebarang butiran perbincangan diumumkan secara rasmi setakat ini — menimbulkan persoalan sama ada rundingan yang lebih besar sedang berlaku di sebalik tabir.
